چگونگی صدور و دریافت گواهی انحصار وراثت مطابق آیین نامه سال 1404

هر شخصی در طول زندگی خود ممکن است با فوت یک یا چند نفر از اطرافیانش روبه‌رو شود. فوت هر شخص حقیقی آثار حقوقی مختلفی به دنبال دارد که از مهم‌ترین این آثار می‌توان به انتقال ترکه متوفی به ورثه او مطابق احکام و مقررات مربوط به ارث اشاره کرد. وراث برای تملیک سهم‌الارث خود بایستی مراحل قانونی مختلفی را دنبال نمایند. در این راستا، صدور و دریافت گواهی انحصار وراثت نخستین مرحله‌ای است که بایستی انجام شود.

اگر شما نیز به تازگی یکی از اطرافیان خود را از دست داده و به دنبال کسب اطلاع از چگونگی و مراحل صدور و دریافت گواهی انحصار وراثت هستید، با ما همراه باشید تا در ادامه این مقاله با این موضوع به تفصیل آشنا شوید.

گواهی انحصار وراثت چیست؟

در راستای تنظیم و کنترل امور مربوط به اداره ترکه و تملیک سهم‌الارث وراث به آن‌ها، پس از فوت هر شخص حقیقی، ورثه ایشان یا هر شخص ذی‌نفعی بایستی مراحل قانونی مشخصی را دنبال نماید. برای انجام این موضوع بایستی اسامی وراث، نسبت آن‌ها با متوفی و میزان سهم‌الارث هر یک از آن‌ها از ترکه مشخص و معلوم شود.

گواهی انحصار وراثت برگه‌ای است که به موجب آن اسامی وراث، نسبت آن‌ها با متوفی و میزان سهم‌الارث هر یک از آن‌ها مشخص و معلوم می‌شود. با توجه به اینکه به محض فوت هر شخص حقیقی کلیه حساب‌های بانکی ایشان مسدود شده و هیچ نقل و انتقالی نسبت به اموال متوفی قابل انجام نیست، ضروری است که وراث یا هر شخص ذی‌نفعی اقدام به دریافت گواهی انحصار وراثت نماید تا با در دست داشتن این گواهی بتواند اقدامات اداری و حقوقی لازم را از طریق ادارات، بانک‌ها و دفاتر اسناد رسمی انجام داده و در نهایت سهم‌الارث هر یک از وراث نیز به آن‌ها تملیک شود.

موارد کاربرد گواهی انحصار وراثت

گواهی انحصار وراثت تنها در فرایند تقسیم ترکه و تملیک سهم‌الارث وراث به آن‌ها کاربرد ندارد. بلکه وجود این گواهی برای انجام کلیه امور مربوط به شخص متوفی الزامی است. از جمله دیگر مواردی که برای انجام آن‌ها نیاز به دریافت گواهی انحصار وراثت است می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• مطالبه دیون متوفی از ورثه ایشان توسط بستانکاران
• مطالبه طلب متوفی از بدهکاران توسط ورثه ایشان
• تعیین تکلیف در خصوص حقوق مستمری متوفی و بهره‌مندی همسر و فرزندان ایشان از حقوق مستمری
• اجرای وصیت تملیکی و انتقال موصی‌به به موصی‌له

گواهی انحصار وراثت الکترونیکی

تا پیش از مرداد ماه 1404 پس از فوت هر شخص حقیقی ورثه ایشان یا دیگر اشخاص ذی‌نفع برای دریافت گواهی انحصار وراثت موظف بودند تا مدارک مشخصی را تهیه کرده و با مراجعه به دادگاه صلح درخواست صدور گواهی انحصار وراثت را نمایند. علی‌رغم اهمیت بالای دریافت گواهی انحصار وراثت، این فرایند گاه بسیار زمان‌بر بوده و اشخاص ذی‌نفع را با مشکلات بسیاری مواجه می‌کرد.

از این رو، هیأت وزیران با تصویب یک مصوبه قانونی تحت عنوان «آیین نامه اجرایی بند ث ماده ۱۱۳ قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران (موضوع صدور گواهی انحصار وراثت توسط سازمان ثبت احوال کشور)» صدور گواهی انحصار وراثت را از شمول موارد صلاحیت دادگاه صلح خارج کرده و مستقیما بر عهده سازمان ثبت احوال قرار داده است.

به موجب این آیین‌ نامه که از مرداد ماه 1404 اجرایی شده است، در صورت فوت هر شخص حقیقی از تاریخ سوم مرداد 1404 به بعد، بدون نیاز به طرح درخواست از سوی اشخاص ذی‌نفع و مراجعه به مراجع قضائی (دادگاه صلح) گواهی انحصار وراثت ایشان به صورت الکترونیکی صادر شده و در اختیار وراث و اشخاص ذی‌نفع قرار می‌گیرد.

نحوه دریافت گواهی انحصار وراثت الکترونیکی

در راستای اجرای آیین نامه اجرایی بند ث ماده ۱۱۳ قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران سامانه ابلاغ و دریافت گواهی الکترونیک انحصار وراثت به نشانی verasat.ncr.ir راه‌اندازی شده است تا افراد بتوانند از این طریق مراحل صدور گواهی انحصار وراثت الکترونیکی و دریافت آن را دنبال نمایند.

در حال حاضر، با ثبت گواهی فوت هر شخص حقیقی در سامانه ثبت احوال، فرایند صدور گواهی انحصار وراثت ایشان به صورت خودکار و بدون نیاز به طرح درخواست آغاز شده و ظرف مدت 20 روز این گواهی صادر شده و از طریق سامانه مذکور در اختیار اشخاص ذی‌نفع قرار می‌گیرد.

ویژگی‌های گواهی انحصار وراثت الکترونیکی

گواهی انحصار وراثت الکترونیکی نسبت به گواهی‌هایی که پیش‌تر از طریق مراجع قضایی صادر می‌شدند ویژگی‌هایی داشته که موجب تمایز آن‌ها از یکدیگر شده است. این ویژگی‌ها عبارتند از:

• دریافت گواهی انحصار وراثت الکترونیکی نیاز به تقدیم درخواست از سوی ذی‌نفعان ندارد.
• گواهی انحصار وراثت الکترونیکی در مدت زمان کمتری (ظرف 20 روز) صادر می‌شود.
• پس از صدور گواهی انحصار وراثت الکترونیکی، این موضوع از طریق پیامک به ذی‌نفعان اطلاع داده می‌شود.
• ذی‌نفعان می‌توانند از طریق سامانه اینترنتی مربوطه پس از پرداخت هزینه مربوطه گواهی انحصار وراثت الکترونیکی را دریافت نمایند.

مندرجات گواهی انحصار وراثت الکترونیکی

به طور کلی، کارکرد گواهی انحصار وراثت تعیین تعداد وراث، نسبت هر یک از آن‌ها با مورث و میزان سهم‌الارث هر یک از آن‌هاست. با این حال، ماده 11 آیین‌ نامه هیأت وزیران موارد دیگری را نیز به عنوان مندرجات گواهی انحصار وراثت الکترونیکی برشمرده است. به موجب این ماده مندرجات گواهی انحصار وراثت الکترونیکی عبارت است از:

1 . تعیین ورّاث و میزان سهم الارث هر یک از آنان، با رعایت قوانین و مقررات حاکم بر احوال شخصیه.

2 . وجود وصیت نامه رسمی با ذکر مشخصات وصی و موصی له.

3 . مهلت اعتراض به گواهی مذکور و مرجع رسیدگی به آن و همچنین چگونگی قطعیت گواهی.

اعتراض به گواهی انحصار وراثت الکترونیکی

با توجه به اینکه گواهی انحصار وراثت الکترونیکی بدون درخواست هیچ شخصی صادر می‌شود، طبیعی است که پس از صدور آن برخی اشخاص ذی‌نفع نسبت به آن اعتراض داشته باشند. مثل شرایطی که شخص متوفی یک وصیت‌نامه دست‌نویس داشته و این موضوع در گواهی انحصار وراثت قید نشده باشد. در این شرایط موصی‌له برای احقاق حقوق خود درصدد اعتراض نسبت به گواهی صادره خواهد بود.

از این رو، ماده 12 آیین نامه هیأت وزیران امکان اعتراض نسبت به گواهی انحصار وراثت الکترونیکی را به رسمیت شناخته است. فرایند اعتراض نسبت به این گواهی و مهلت‌های مقرر برای آن در ادامه به تفصیل توضیح داده خواهد شد.

چگونگی اعتراض به گواهی انحصار وراثت الکترونیکی

اشخاص می‌توانند در دو مرحله به ترتیب و با رعایت شرایط و مقررات مندرج در جدول ذیل نسبت به گواهی انحصار وراثت الکترونیکی اعتراض نمایند.

اعتراض نسبت به گواهی انحصار وراثت خارج از مهلت قانونی

در برخی موارد، ممکن است اشخاص مواعد قانونی برای طرح اعتراض نسبت به گواهی انحصار وراثت را رعایت نکرده و اعتراض خود را در خارج از مهلت قانونی طرح نمایند. افزایش اعتراض‌های واصله خارج از مهلت موجب شد تا شورای عالی ثبت احوال در تاریخ 1404/09/23 اقدام به صدور بخشنامه جدیدی به منظور تعیین تکلیف در خصوص این قبیل اعتراضات نماید.

مطابق این بخشنامه، چنانچه اعتراضات واصله خارج از مهلت در خصوص ایرادات شکلی، سهو قلم یا ازجاافتادگی کلمات باشد، این اعتراض طبق ماده 16 آیین نامه اجرایی بند (ث) ماده (113) قانون برنامه هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران در سازمان ثبت احوال مورد رسیدگی قرار خواهد گرفت. اما در خصوص سایر اعتراضات، هیأت حل اختلاف ازمان ثبت احوال مسئولیت بررسی موضوع را بر عهده گرفته و رأی به «رد درخواست به علت عدم رعایت موعد قانونی» صادر خواهد نمود.

نحوه دریافت گواهی انحصار وراثت اشخاصی که پیش از مرداد 1404 فوت کرده‌اند

همانطور که اشاره شد، آغاز به کار سامانه ابلاغ و دریافت گواهی الکترونیک انحصار وراثت از تاریخ سوم مرداد 1404 بوده است. در نتیجه، هر شخص حقیقی که بعد از این تاریخ فوت نموده باشد، گواهی انحصار وراثت ایشان به صورت خودکار صادر شده و از طریق این سامانه دریافت می‌شود. در این بین، وراث افرادی که پیش از تاریخ سوم مرداد 1404 فوت نموده‌اند ممکن است در خصوص چگونگی دریافت گواهی انحصار وراثت با ابهام روبه‌رو شوند. وراث این افراد بسته به اینکه پیش‌تر اقدام به دریافت گواهی انحصار وراثت از طریق دادگاه صلح نموده باشند یا خیر بایستی به ترتیب زیر اقدام نمایند:

الف) در صورت مراجعه به دادگاه صلح

چنانچه ورثه یا دیگر اشخاص ذی‌نفع برای دریافت گواهی انحصار وراثت شخصی که پیش از مرداد 1404 فوت نموده است، پیش‌تر به دادگاه صلح مراجعه کرده و درخواست صدور گواهی انحصار وراثت را تقدیم نموده باشند، بایستی کلیه مراحل مربوط به صدور این گواهی را از طریق همان مرجع دنبال نمایند.

دریافت گواهی انحصار وراثت از این طریق مستلزم حضور فیزیکی وراث در دادگاه صلح بوده و فرایند دشوارتر و زمانبرتری نسبت به دریافت گواهی انحصار وراثت الکترونیکی دارد.

ب) در صورت عدم مراجعه به دادگاه صلح

چنانچه شخصی پیش از تاریخ سوم مرداد 1404 فوت کرده و تاکنون وراث ایشان اقدام به دریافت گواهی انحصار وراثت ننموده‌اند، ولو اینکه مدت زمان زیادی از تاریخ فوت شخص متوفی گذشته باشد، می‌توانند به صورت غیرحضوری و از طریق سامانه ابلاغ و دریافت گواهی الکترونیک انحصار وراثت، گواهی حصر ورثه شخص متوفی را دریافت نمایند. البته برای دریافت گواهی انحصار وراثت الکترونیکی این قبیل افراد یکی از ورثه بایستی به ترتیب زیر اقدام کرده و درخواست خود را به ثبت برساند:

• متقاضی دریافت گواهی انحصار وراثت الکترونیکی بایستی به سامانه هویت یکتای ملی ایرانیان (سهیم) به نشانی sahim.sabteahval.ir وارد شود.
• برای ورود به سامانه سهیم اشخاص می‌توانند از یکی از دو طریق «ورود با سامانه هدا (هویت دیجیتال ایرانیان)» یا «ورود با پنجره ملی خدمات دولت هوشمند» اقدام نمایند.
• پس از ورود به سامانه سهیم، شخص متقاضی بایستی درخواست خود را در قسمت «درخواست گواهی انحصار وراثت» ثبت نماید.
• برای ثبت درخواست صدور گواهی انحصار وراثت در سامانه سهیم، شخص متقاضی بایستی مشخصات هویتی خود و شخص متوفی را در این سامانه ثبت نماید.
• با ثبت مشخصات هویتی شخص متقاضی و متوفی استعلامات هویتی لازمه به صورت الکترونیکی اخذ شده و مراحل صدور گواهی انحصار وراثت به صورت خودکار و غیرحضوری دنبال می‌شود.
• پس از اتمام این مراحل گواهی انحصار وراثت شخص متوفی از طریق سامانه ابلاغ و دریافت گواهی الکترونیک انحصار وراثت به صورت غیرحضوری قابل دریافت خواهد بود.

مدارک لازم برای دریافت گواهی انحصار وراثت الکترونیکی

دریافت گواهی انحصار وراثت الکترونیکی از طریق هر یک از سامانه‌های سهیم یا ابلاغ نیازمند ارائه برخی مدارک است تا سازمان ثبت احوال از طریق بررسی آن‌ها رابطه وراثت بین شخص متقاضی و متوفی را بررسی و احراز نموده و پس از آن گواهی را در اختیار شخص متقاضی قرار دهد. از جمله این مدارک می‌توان از موارد زیر نام برد:

• مدارک هویتی متوفی (اعم از شناسنامه و کارت ملی)
• گواهی فوت شخص متوفی
• مدارک هویتی وراث (اعم از شناسنامه و کارت ملی)
• عقدنامه یا سند ازدواج شخص متوفی در صورتی متوفی در زمان فوت در قید زوجیت دائم دیگری بوده است
• وصیت‌نامه متوفی (اعم از رسمی یا دست‌نویس)
• استشهادیه محضری تنظیم‌شده در دفتر اسناد رسمی با امضای دو شاهد

مراحل دریافت گواهی انحصار وراثت از طریق مراجع قضایی

چنانچه شخصی پیش از مرداد 1404 فوت کرده و ورثه ایشان یا اشخاص ذی‌نفع اقدام به دریافت گواهی انحصار وراثت از طریق مراجع قضایی نموده باشند، بایستی مراحل دریافت این گواهی را به این ترتیب پیش ببرند:

1 . صدور و دریافت گواهی فوت

نخستین شرط لازم برای دریافت گواهی انحصار وراثت هر شخصی معلوم و مشخص شدن فوت ایشان است. با صدور گواهی فوت و ابطال شناسنامه هر شخص فوت او محرز می‌گردد. بنابراین، ضروری است تا اشخاص ذی‌نفع در نخستین گام اقدام به دریافت گواهی فوت از سازمان ثبت احوال نمایند.

2 . تنظیم و دریافت استشهادیه محضری حصر ورثه

برای صدور و دریافت گواهی انحصار وراثت بایستی هویت وراث و نسبت هر یک از آن‌ها با متوفی مشخص و معلوم باشد. به این منظور، وراث بایستی به همراه سه نفر شاهد به یکی از دفاتر اسناد رسمی مراجعه کرده و اقدام به تنظیم استشهادیه محضری نمایند. در این استشهادیه نام ورثه و نسبت هر یک از آن‌ها با متوفی مشخص و معلوم شده و سه شاهد حاضر در دفتر اسناد رسمی نیز ذیل آن را امضاء می‌نمایند.

3 . مراجعه به سازمان امور مالیاتی و تعیین مالیات بر ارث

علاوه بر تعیین ورثه، بایستی لیست اموال و دارایی‌های شخص متوفی نیز مشخص و معلوم باشد. به این منظور، بایستی یکی از وراث به اداره مالیات مراجعه کرده و با فهرست کردن دارایی‌های منقول و غیرمنقول شخص متوفی میزان و وضعیت مالیات بر ارث را مشخص نماید.

اداره دارایی بر مبنای مقدار اموال شخص متوفی مالیات بر ارث هر یک از وراث را تعیین می‌نماید. مالیات بر ارث بسته به کم یا زیاد بودن مقدار سهم‌الارث کاهش یا افزایش یافته یا حتی ممکن است مشمول معافیت از مالیات شود.

4 . ثبت نام در سامانه ثنا

پس از انجام مراحل فوق و تکمیل مدارک لازم، یکی از ورثه یا اشخاص ذی‌نفع برای ثبت درخواست صدور گواهی انحصار وراثت بایستی اقدام به ثبت نام در سامانه ثنا نماید. زیرا در حال حاضر کلیه امور مربوط به مراجع قضایی از قبیل ثبت دادخواست، شکوائیه یا دریافت ابلاغیه به صورت غیرحضوری از طریق این سامانه انجام می‌شود.

5 . تنظیم دادخواست صدور گواهی انحصار وراثت و ثبت آن در سامانه ثنا

پس از تکمیل مدارک و ثبت نام در سامانه ثنا، یکی از ورثه یا اشخاص ذی‌نفع بایستی به نمایندگی از سایرین اقدام به تنظیم دادخواست صدور گواهی انحصار وراثت و ثبت این دادخواست به انضمام دیگر مدارک در سامانه ثنا نماید. خواهان بایستی در این دادخواست به فوت متوفی، اموال و ورثه ایشان اشاره کرده و به صورت رسمی خواستار صدور گواهی انحصار وراثت شود.

پس از ثبت این دادخواست در سامانه ثنا، دادخواست مربوطه به صورت خودکار به دادگاه صلح آخرین محل اقامت متوفی ارجاع شده و این مرجع قضایی با بررسی مدارک و پس از صدور آگهی در یکی از روزنامه‌های کثیرالانتشار اقدام به صدور گواهی انحصار وراثت می‌نماید.

مزایای دریافت گواهی انحصار وراثت الکترونیکی

تا پیش از مرداد ماه 1404 اشخاص برای دریافت گواهی انحصار وراثت موظف بودند تا مراحل بسیاری چون ثبت دادخواست در سامانه ثنا، مراجعه حضوری به دادگاه صلح و چاپ آگهی در روزنامه را دنبال نمایند. اما با تصویب آیین نامه هیأت وزیران و پیش‌بینی امکان صدور گواهی انحصار وراثت به صورت خودکار، اشخاص می‌توانند با سرعت و سهولت بیشتری مراحل صدور و دریافت گواهی انحصار وراثت را دنبال نمایند.

از این رو، می‌توان موارد زیر را به عنوان مزایای صدور و دریافت گواهی انحصار وراثت الکترونیکی برشمرد:

1 . سهولت در پیگیری وضعیت صدور گواهی از طریق سامانه آنلاین ابلاغ و دریافت گواهی الکترونیک انحصار وراثت.

2 . دسترسی آسان به سامانه ابلاغ و دریافت گواهی الکترونیک انحصار وراثت از طریق اینترنت در همه جا.

3 . صرفه‌جویی در زمان افراد متقاضی دریافت گواهی انحصار وراثت به علت عدم نیاز به مراجعه حضوری به مراجع مختلف.

مهلت دریافت گواهی انحصار وراثت

دریافت گواهی انحصار وراثت محدود به مدت زمان خاصی نیست. ورثه یا اشخاص ذی‌نفع پس از فوت متوفی در هر زمانی می‌توانند اقدام به دریافت گواهی انحصار وراثت نمایند، خواه اینکه تنها چند ساعت از فوت شخص متوفی گذشته باشد یا اینکه چندین سال از زمان فوت گذشته باشد.

با این حال، نظر به اهمیت گواهی انحصار وراثت و لزوم دریافت آن برای انجام کلیه امور اداری و قانونی مربوط به متوفی و همچنین تقسیم ترکه بین ورثه بهتر است تا ذی‌نفعان در اسرع وقت اقدام به دریافت این گواهی نمایند تا برای انجام دیگر امور حقوقی با مشکل یا تأخیری روبه‌رو نشوند.

اقدامات لازم پس از دریافت گواهی انحصار وراثت

پس از صدور و دریافت گواهی انحصار وراثت، ورثه می‌توانند اقدامات لازم برای تقسیم ترکه و دریافت سهم‌الارث خود را انجام دهند. اما نظر به اینکه ممکن است وراث در جریان تقسیم ترکه، پرداخت دیون متوفی یا اجرای وصیت متوفی با یکدیگر دچار اختلاف شوند، ممکن است وضعیت‌های متفاوتی ایجاد شود. بنابراین، بسته به بروز یا عدم بروز اختلاف بین ورثه پس از دریافت گواهی انحصار وراثت بایستی به ترتیب زیر عمل شود:

الف) عدم بروز اختلاف بین ورثه

چنانچه وراث نسبت به میزان سهم‌الارث خود، وصیت تملیکی متوفی و موارد دیگری چون پرداخت دیون یا دریافت مطالبات متوفی با یکدیگر اختلافی نداشته باشند، می‌توانند پس از کسر دیون متوفی از محل ترکه و پرداخت مالیات بر ارث، اموال به جای مانده را میان خود تقسیم کرده و هر یک سهم‌الارث خود را دریافت نماید.

ب) بروز اختلاف بین ورثه

در صورت بروز هرگونه اختلافی بین ورثه، فرایند تقسیم ترکه پس از دریافت گواهی انحصار وراثت بایستی با دخالت مراجع قضایی انجام شود. در چنین شرایطی، شخص شاکی با طرح شکایت با هدف اعتراض به میزان سهم‌الارث خود، دریافت موصی‌به یا دریافت طلب خود از محل ترکه متوفی خواستار انجام اقدام قانونی از طریق مراجع قضایی می‌شود.

مراجع قضایی مربوطه در این شرایط ضمن مهیا کردن امکان تحریر ترکه و مهر و موم آن از حقوق شخص شاکی حمایت کرده و پس از رفع اختلاف امکان تقسیم ترکه بین وراث به وجود می‌آید.

نمونه گواهی انحصار وراثت الکترونیکی

مشخصات متوفی

برابر اعلام سازمان ثبت احوال کشور دین/مذهب متوفی مسلمان است.

نشانی محل اقامت قانونی متوفی

مشخصات وراث

وصیت نامه رسمی

وصیت نامه رسمی ارائه نشده است.

ملاحظات

• ماده 17 آیین نامه اجرایی بند (ث) ماده (113) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران (موضوع صدور گواهی انحصار وراثت توسط سازمان ثبت احوال کشور) اشعار می‌دارد در موارد زیر گواهی انحصار وراثت قطعی است و قابلیت استناد در دستگاه‌های اجرایی و سایر مراجع را دارد: 1- نسبت به گواهی انحصار وراثت ظرف مهلت ده روز از تاریخ ابلاغ اعتراضی صورت نگیرد. 2- نسبت به رأی هیأت حل اختلاف ظرف بیست روز اعتراضی صورت نگیرد که در این صورت گواهی انحصار وراثت بر اساس رأی هیأت مذکور صادر می‌شود. 3- در موارد اعتراض به رأی هیأت حل اختلاف، رأی قطعی دادگاه صادر شود که در این صورت گواهی انحصار وراثت بر اساس رأی قطعی دادگاه صادر می‌شود.
• تصدیق اصالت و قطعیت این گواهی از طریق سامانه سهیم سازمان ثبت احوال کشور امکان‌پذیر است.

برخی مواد قانونی مرتبط

ماده 869 قانون مدنی:

حقوق و دیونی که به ترکه میت تعلق می‌گیرد و باید قبل از تقسیم آن ادا شود از قرار ذیل است:

1 . قیمت کفن میت و حقوقی که متعلق است به اعیان ترکه مثل عینی که متعلق رهن است.

2 . دیون و واجبات مالی متوفی.

3 .وصایای میت تا ثلث ترکه بدون اجازه ورثه و زیاده بر ثلث با اجازه آن‌ها.

ماده 878 قانون مدنی:

هرگاه در حین فوت مورث حملی باشد که اگر قابل وراثت متولد شود مانع از ارث تمام یا بعضی از وراث دیگر می‌گردد تقسیم ارث به عمل نمی‌آید تا حال او معلوم شود و اگر حمل مانع از ارث هیچ یک از سایر وراث نباشد و آن‌ها بخواهند ترکه را تقسیم کنند باید برای حمل حصه‌ای که مساوی حصه دو پسر از همان طبقه باشد کنار بگذارند و حصه هر یک از وراث مراعا است تا حا حمل معلوم شود.

نقش وکیل در دریافت گواهی انحصار وراثت

فوت هر یک از نزدیکان و اعضای خانواده صرف نظر از آسیب‌ها و مشکلات روحی که برای بازماندگان به دنبال دارد، آن‌ها را با مسائل حقوقی گوناگونی روبه‌رو می‌نماید. برای تعیین تکلیف در خصوص این مسائل حقوقی از جمله تعیین سهم‌الارث ورثه و تقسیم ترکه بین آن‌ها، پیگیری امور اداری و قضایی مربوط به متوفی، دریافت مطالبات متوفی از بدهکاران و غیره ضروری است تا گواهی انحصار وراثت شخص متوفی صادر شده و در اختیار وراث و دیگر اشخاص ذی‌نفع قرار گرفته باشد.

با توجه به اینکه ورثه پس از فوت شخص متوفی در شرایط روحی نامناسبی قرار می‌گیرند ممکن است نسبت به چگونگی صدور و دریافت گواهی انحصار وراثت دچار سردرگمی شوند. از این رو، بهتر است تا پیش از هر اقدامی در این خصوص، اقدام به دریافت مشاوره حقوقی و راهنمایی‌های لازم از یک وکیل متخصص نمایند.

وراث با دریافت مشورت و راهنمایی از یک وکیل متخصص می‌توانند تمامی مراحل و فرایند دریافت گواهی انحصار وراثت را، خواه به صورت الکترونیکی و خواه با مراجعه به مراجع قضایی، به بهترین نحو و به صورت اصولی دنبال نمایند. حتی در صورت نیاز می‌توانند برای انجام امور مربوطه به شخص وکیل وکالت دهند تا ایشان به نمایندگی از آن‌ها تمامی امور را در اسرع وقت و با سهولت بیشتری انجام دهد.

نتیجه‌گیری

پس از فوت هر شخص حقیقی ورثه ایشان به عنوان قائم مقام او محسوب شده و می‌توانند به نمایندگی از شخص متوفی امور مربوط به ایشان را انجام دهند. با این حال، انجام هر اقدامی از سوی وراث نیازمند تأیید و تصریح قانونی وجود رابطه وراثت بین ایشان و متوفی است. گواهی انحصار وراثت برگه‌ای است که اسامی وراث شخص متوفی، نسبت هر یک از آن‌ها با متوفی و میزان سهم‌الارث هر یک از آن‌ها را تصریح کرده و ورثه یا هر شخص ذی‌نفعی با در اختیار داشتن آن می‌تواند امور مربوط به متوفی، از جمله تقسیم ترکه، انجام امور اداری و قضایی و غیره را دنبال نماید.

تا پیش از مرداد 1404 اشخاص برای دریافت گواهی انحصار وراثت موظف به مراجعه به مراجع قضایی بودند. به این منظور ورثه بایستی مراحل مختلفی چون تنظیم استشهادیه در دفتر اسناد رسمی را دنبال کرده و هزینه‌های بیشتری برای دریافت گواهی انحصار وراثت صرف می‌نمودند. اما از سوم مرداد 1404 با آغاز به کار سامانه ابلاغ و دریافت گواهی الکترونیک انحصار وراثت به نشانی verasat.ncr.ir این امکان برای اشخاص مهیا شد تا بتوانند گواهی انحصار وراثت را به صورت الکترونیکی و بدون نیاز به حضور در مراجع قضایی دریافت نمایند.

در حال حاضر، پس از فوت هر شخص و ثبت گواهی فوت ایشان در سامانه ثبت احوال مراحل صدور گواهی انحصار وراثت ایشان آغاز شده و ظرف بیست روز پس از آن، وراث یا دیگر اشخاص ذی‌نفع می‌توانند این گواهی را از سامانه ابلاغ و دریافت گواهی الکترونیک انحصار وراثت دریافت نمایند.

وکیل سوال – مرجع تخصصی مشاوره و خدمات حقوقی

در هر مرحله از فرآیندهای حقوقی و قضایی، چه در زمینه دعاوی ملکی، خانوادگی، کیفری، قراردادها، امور مالی، سایبری یا سایر موضوعات حقوقی، «وکیل سوال» با مدیریت مستقیم وکیل ام‌البنین تنکابنی رضایی و بهره‌مندی از تیمی متشکل از وکلای مجرب و متخصص، آماده ارائه مشاوره‌های دقیق، تحلیل‌های تخصصی و خدمات جامع حقوقی به شما می‌باشد. هدف ما فراهم آوردن بهترین راهکارهای قانونی متناسب با شرایط شما و حمایت همه‌جانبه از حقوق و منافع شما در تمامی مراحل پرونده است. با انتخاب «وکیل سوال» می‌توانید اطمینان داشته باشید که پرونده‌تان با تعهد، دانش به‌روز و تجربه عملی بالا پیگیری خواهد شد تا بهترین نتیجه ممکن حاصل گردد. جهت دریافت مشاوره تخصصی، تحلیل پرونده و آغاز فرایند حقوقی خود، همین حالا از طریق صفحه تماس با ما اقدام نمایید. تیم «وکیل سوال» همراه و پشتیبان شما در مسیر احقاق حق خواهد بود.