راهنمای جامع وصیت و نحوه تنظیم آن

طبیعی است که هر انسانی نسبت به برخی مسائل مختلف از جمله تقسیم دارایی‌های خود، رسیدگی به امور خانواده و فرزندان و غیره برای زمان پس از فوت خود با نگرانی روبه‌رو باشد. این افراد می‌توانند با تنظیم یک وصیت نامه نسبت به این قبیل مسائل برای زمان پس از فوت خود تعیین تکلیف نمایند. وصیت کردن از جمله موضوعاتی است که در احکام اسلامی نیز نسبت به آن تأکید بسیاری شده است. وصیت فرد نزد بازماندگانش از ایجاد بسیاری از چالش‌ها و اختلافات احتمالی در میان بازماندگان جلوگیری می‌نماید. ضروری است که هر فردی پیش از وصیت کردن با ماهیت حقوقی این موضوع و نحوه تنظیم آن آشنایی کافی داشته باشد. از این رو، در این مقاله به بررسی ماهیت و ویژگی‌های حقوقی وصیت و چگونگی تنظیم آن خواهیم پرداخت.

وصیت چیست؟

وصیت در لغت مأخوذ از ریشه «وصی» و هم‌خانواده با واژه «توصیه» است. این مفهوم در لغت به معنای عهد کردن و فرمان دادن است و در اصطلاح عبارت است از تملیک عین یا منفعت یا مسلط کردن فردی بر مال یا امری خاص پس از مرگ خویش است. در واقع، افراد با وصیت کردن در زمان حیات خویش برای امور مختلفی پس از فوت خود تعیین تکلیف می‌نمایند.

وصیت در زمره اعمال حقوقی محسوب می‌شود که انشای آن را موصی (شخص وصیت‌کننده) بر عهده دارد؛ اما اجرای آن منوط به فوت موصی است و شخص دیگری انجام این امر را بر عهده می‌گیرد.

انواع وصیت

وصیت به طور کلی به دو نوع مختلف به شرح زیر تقسیم می‌شود:

1 . وصیت تملیکی

منظور از وصیت تملیکی این است که شخص عین یا منفعتی از اموال خود را برای زمان پس از فوت خویش به دیگری به صورت رایگان تملیک نماید. وصیت تملیکی متفاوت از تقسیم ترکه در بین ورثه است. در واقع، شخص به موجب وصیت تملیکی می‌تواند بخشی از اموال خود را به صورت رایگان به هر شخصی، ولو اینکه جزو ورثه وی نباشد تملیک نماید؛ مانند اینکه شخصی وصیت کند که گردنبندش پس از فوت وی به مالکیت خواهرش درآید.

2 . وصیت عهدی

نوع دیگر وصیت، وصیت عهدی است. در وصیت عهدی بر خلاف وصیت تملیکی هیچ گونه انتقال مالکیتی اتفاق نمی‌افتد؛ بلکه موصی شخص دیگری را مأمور به انجام کار خاصی برای پس از مرگ خود می‌نماید. برای مثال، ممکن است شخصی وصیت کند که برادرش نگهداری از فرزند صغیرش را پس از فوت وی عهده دار شود.

وصیت عهدی در ظاهر شبیه به عقد وکالت است؛ با ایت تفاوت که وکالت منوط به حیات موکل است و با فوت وی وکالت از بین می‌رود؛ اما وصیت منوط به فوت موصی است و پس از فوت وی آغاز می‌شود.

ارکان وصیت

با توجه به انواع مختلف وصیت، هر یک از انواع آن از ارکان مختلفی تشکیل شده است. ارکان انواع وصیت را می‌توان به این ترتیب مورد بررسی قرار داد.

ارکان وصیت تملیکی

به طور کلی، وصیت تملیکی شامل سه رکن اصلی به ترتیب زیر می‌باشد:

1 . موصی: منظور از موصی شخص وصیت‌کننده است. هر شخصی می‌تواند به عنوان موصی بخشی از اموال خود را به دیگری تملیک کرده یا دیگری را مأمور به انجام امور خاصی نماید. موصی برای انشای وصیت بایستی اهلیت داشته باشد. یعنی اینکه احراز شرایط بلوغ، عقل و رشد در موصی الزامی است.

2 . موصی‌له: موصی‌له شخصی است که در مقابل موصی قرار داشته و وصیتی به نفع وی شده است. در وصیت تملیکی، شخصی که به موجب وصیت مالکیت مالی به وی منتقل می‌گردد، موصی‌له نامیده می‌شود. هر شخص زمانی موصی‌له محسوب می‌شود که سه شرط زیر را دارا باشد. این شرایط عبارتند از موجود بودن، داشتن اهلیت تمتع و قبول وصیت.

3 . موصی‌به: عین یا منفعتی که به موجب وصیت به موصی‌له تملیک می‌شود، موصی‌به نامیده می‌شود. موصی‌به بایستی موجود بوده و مالکیت آن به موصی تعلق داشته باشد. در نتیجه، موصی نمی‌تواند اموال دیگران را به موجب وصیت به ملکیت دیگری درآورد.

ارکان وصیت عهدی

وصیت عهدی بر خلاف وصیت تملیکی از دو رکن به ترتیب زیر تشکیل شده است:

1 . موصی: شخصی که وصیت را انشاء می‌کند موصی نامیده می‌شود. همانطور که یکی از ارکان وصیت تملیکی موصی است، یکی از ارکان وصیت عهدی نیز موصی می‌باشد.

2 . وصی: شخصی که به موجب وصیت عهدی مأمور به انجام کاری خاص شده و نمایندگی موصی در انجام این مهم پس از فوت وی را بر عهده دارد، وصی نامیده می‌شود.

تفاوت وصیت عهدی و تملیکی

با توجه به توضیحاتی که بیان شد، وصیت عهدی و تملیکی از چند نظر متفاوت از یکدیگر هستند. تفاوت‌های این دو نوع وصیت را می‌توان به شرح زیر برشمرد:

1 . وصیت عهدی نیازمند قبول نیست. بدین معنا که با انشای وصیت از جانب موصی وصیت عهدی اجرایی می‌شود. البته وصی می‌تواند در زمان حیات موصی وصیت را رد کند، اما پس از فوت موصی این امکان وجود نخواهد داشت، حتی اگر وصی نسبت به این موضوع بی‌اطلاع بوده باشد. در مقابل، وصیت تملیکی نیازمند قبول از جانب موصی‌له است. این نوع وصیت زمانی قابلیت اجرا می‌یابد که موصی‌له تملیک عین یا منفعت مورد نظر را قبول نماید. در خصوص قبول موصی‌له تفاوتی بین قبول پیش یا پس از فوت موصی وجود ندارد.

2 . موصی در انشای وصیت تملیکی بایستی حدود وصیت را رعایت کرده و نمی‌تواند بیش از ثلث اموال خود را به موجب وصیت تملیکی به مالکیت شخص یا اشخاص دیگری درآورد؛ اما در انشای وصیت عهدی محدودیتی وجود نداشته و موصی می‌تواند وصی را مأمور به انجام هر کار قانونی و مشروعی بنماید.

قبول وصیت تملیکی

به موجب ماده 827 قانون مدنی تملیک اموال به موجب وصیت تملیکی صرفاً با قبول موصی‌به توسط موصی‌له پس از فوت موصی محقق می‌شود. بنابراین، قبول موصی‌له پیش از فوت موصی هیچ تأثیری نداشته و حتی ممکن است موصی پیش از فوت خود اقدام به رجوع از وصیت نماید. اما در صورتی که پس از فوت موصی موصی‌له صراحتاً وصیت را قبول یا رد نماید نمی‌تواند پس از قبول یا رد وصیت نظر خود را تغییر دهد.

با توجه به اهمیت قبول موصی‌له در وصیت تملیکی، در صورتی که موصی‌له مجنون یا صغیر باشد، ولی وی موظف است با رعایت غبطه و مصلحت مولی‌علیه خود وصیت را قبول یا رد نماید.

بایستی توجه داشت که وصیت تملیکی به نفع موصی‌له غیرمحصور مانند وصیت به نفع امور خیریه یا عموم مردم جامعه استثنائاً نیازی به رد یا قبول وصیت از سوی موصی‌له نداشته و در هر صورت وصیت صحیح بوده و قابلیت اجرا می‌یابد.

آیا می‌توان تمام اموال را وصیت کرد؟

بایستی توجه داشت که موصی در انشای وصیت تملیکی با محدودیت روبه‌روست. مطابق احکام فقهی و ماده 843 قانون مدنی هیچ کس نمی‌تواند بیش از ثلث (یک سوم) از اموال خود را به موجب وصیت به دیگری تملیک نماید. مابقی اموال طبق قوانین ارث در میان وراث تقسیم می‌شود. مبنای محاسبه ثلث اموال، دارایی موصی در زمان فوت است، نه در زمان انشای وصیت. برای مثال ممکن است شخص الف با انشای وصیت مالکیت یک واحد آپارتمان را به شخص ب منتقل نماید، در حالی که در زمان انشای وصیت، ارزش این آپارتمان کمتر از ثلث اموال شخص الف باشد. اما در زمان فوت شخص الف بخشی از دارایی‌های خود را از دست داده باشد و ارزش این آپارتمان بیش از یک سوم دارایی‌های وی شود. در چنین وضعیتی، وصیت شخص الف نسبت به مازاد ثلث اموال وی غیرنافذ است.

هرگاه موصی‌به بیش از ثلث اموال موصی باشد، وصیت صرفاً تا میزان ثلث اموال نافذ است. صحت وصیت نسبت به مازاد ثلث اموال منوط به تنفیذ ورثه است. بدین معنا که تمام ورثه بایستی این وصیت را تنفیذ و تأیید نمایند. در غیر این صورت، وصیت نسبت به مازاد ثلث اموال قابلیت اجرایی نخواهد داشت.

ابطال وصیت نامه

علاوه بر لزوم رعایت حد نصاب ثلث اموال در زمان تنظیم وصیت نامه، ضروری است که موارد دیگری نیز رعایت شود. در غیر این صورت، وصیت نامه مذکور باطل قلمداد می‌شود. شرایط خاصی که منجر به ابطال وصیت نامه شخص متوفی می‌گردند عبارتند از:

1 . طبق ماده 840 قانون مدنی وصیت به صرف مال در امر غیرمشروع باطل است. برای مثال، وصیت به احداث یک قمارخانه در ملک موصی مصداق بارز صرف مال در امر نامشروع و باطل است.

2 . موصی نمی‌تواند به موجب وصیت اموال دیگران را به شخص دیگری تملیک نماید. در نتیجه، وصیت به مال غیر حتی با اجازه مالک نیز باطل است.

3 . موصی‌به بایستی مالی باشد که در زمان انشای وصیت موجود است. در غیر این صورت، وصیت باطل است. برای مثال، موصی نمی‌تواند مالی را که ممکن است بعدها به ارث ببرد را به نفع شخص دیگری وصیت نماید.

4 . ماده 836 قانون مدنی وصیت شخصی که اقدام به خودکشی کرده است را در یکی از شرایط استثنایی باطل دانسته است. به موجب این ماده، اگر شخصی اقدام به مجروح یا مسموم کردن خود نموده و پس از آن وصیت نامه‌ای تنظیم کرده و فوت نماید، وصیت وی باطل خواهد بود. اما اگر شخصی پیش‌تر وصیت نامه‌ای تنظیم کرده و بعدها در اثر خودکشی فوت نماید، وصیت وی نافذ خواهد بود.

وصیت به نفع جنین

موصی‌له بایستی در زمان انشای وصیت موجود بوده و قابلیت تملیک مالی که به نفع وی وصیت می‌شود را داشته باشد. برای مثال، اتباع خارجی در ایران نمی‌توانند مالک اموال غیرمنقول شوند. در نتیجه، وصیت تملیکی به نفع تبعه خارجی امکانپذیر نیست.

در همین راستا، یکی از چالش‌های مربوط به این حوزه، وصیت به نفع جنین یا حملی است که هنوز به دنیا نیامده است. بایستی توجه داشت که وصیت به نفع کسی که هنوز موجود نیست امکانپذیر نیست. برای مثال، کسی که هنوز فرزندی ندارد نمی‌تواند وصیتی به نفع فرزند نداشته‌اش نماید. اما اگر این فرزند در دوران جنینی قرار داشته باشد، امکان انشای وصیت به نفع وی وجود دارد. وصیت به نفع جنین نوعی وصیت معلق است و زمانی قابلیت اجرایی می‌یابد که جنین زنده متولد شود؛ هر چند که مدت کمی پس از تولد فوت کند. در مقابل، اگر جنین سقط شود، وصیت مذکور کأن لم یکن تلقی می‌شود.

در این راستا، ماده 852 قانون مدنی یک حکم استثنائی در نظر گرفته است. به موجب این ماده، اگر جنینی که به نفع وی وصیت شده است در نتیجه یک جرم سقط شود، موصی‌به به ورثه این جنین به ارث می‌رسد. اما در صورت سقط جنین به صورت طبیعی وصیت کأن لم یکن تلقی می‌شود.

وصیت به نفع افراد متعدد و محصور

موصی می‌تواند وصیت تملیکی را به نفع دو یا چند موصی‌له انشاء نماید، به نحوی که تعداد آن‌ها مشخص و قابل شمارش باشند. در چنین شرایطی، اصولاً موصی‌به به صورت مساوی در بین موصی‌لهم تقسیم می‌شود، مگر آنکه موصی در وصیت نامه خود ترتیب دیگری برای این موضوع تعیین نماید.

موصی در انشای وصیت عهدی نیز می‌تواند دو یا چند نفر را به عنوان وصی تعیین نماید. در چنین شرایطی، اصل بر این است که تمام اوصیاء بایستی همراه یکدیگر به وصیت موصی عمل نمایند، مگر آن که در وصیت نامه استقلال هر یک از اوصیاء تصریح شده باشد. همچنین ممکن است که موصی دو یا چند نفر را به ترتیب به عنوان وصی تعیین نماید تا در صورت نبود هر یک از افراد نفر بعدی به عنوان وصی تعیین شود.

وصیت شخص بیمار

بسیاری از افراد ممکن است که در طول دوران حیات خود اقدام به تنظیم وصیت نامه نکنند، اما زمانی که در بستر بیماری قرار می‌گیرند مرگ را به خود نزدیک دیده و در آن شرایط اقدام به تنظیم وصیت نامه می‌نمایند. این افراد نیز بایستی در تنظیم وصیت نامه خود اصول کلی مربوطه را رعایت کرده و به صورت قانونی اقدام به تنظیم وصیت نامه نمایند.

اصولاً بیماری شخص مانع از انشای وصیت نخواهد بود، هر چند که این شخص مدت کمی پس از انشای وصیت فوت نماید. اما آنچه ضروری است این است که شخص مریض در زمان انشای وصیت بایستی اهلیت لازم یعنی بلوغ، عقل و رشد را دارا باشد. چرا که بسیاری از بیماران مانند بیمارانی که در حالت کما و بی‌هوشی قرار دارند در شرایطی هستند که فاقد شرط عقل هستند. در نتیجه، اشخاص ذینفع در ترکه می‌توانند نسبت به صحت وصیت شخص بیمار در شرایط بی‌هوشی معترض شده و بی‌اعتباری آن را اثبات نمایند.

وصیت شخص مجنون

عقل از جمله شرایطی است که وصی بایستی دارا باشد تا بتوان وصیت نامه وی را معتبر شمرد. لزوم احراز شرط داشتن عقل برای وصی وصیت نامه اشخاص مجنون را با چالش روبه‌رو می‌سازد. از این رو، ضروری است که این موضوع به تفکیک در خصوص مجنون دائمی و مجنون ادواری مورد بررسی قرار گیرد.

وصیت مجنون دائمی

مجنون دائمی شخصی که در همه شرایط در وضعیت جنون قرار دارد. این اشخاص فاقد اهلیت لازم برای تصرف در اموال خود هستند. در نتیجه، امکان انشای وصیت در خصوص اموال خود را نیز ندارند.

وصیت مجنون ادواری

مجنون ادواری شخصی است که برخی مواقع در حالت جنون قرار گرفته و در دیگر مواقع یک شخص سالم و عادی به شمار می‌آید. تشخیص دائمی یا ادواری بودن جنون بر عهده متخصصان پزشکی قانونی است.

مجنون ادواری در حالت جنون مانند مجنون دائمی از تصرف در اموال خود منع شده و قدرت انشای وصیت را ندارد. اما در حالت افاقه مانند دیگر افراد می‌تواند اقدام به انشای وصیت نماید. چنانچه هر شخصی نسبت به اعتبار وصیت نامه مجنون ادواری معترض باشد، بایستی ثابت کند که وصیت فوق در حالت جنون انشاء شده است.

محروم کردن وراث از ارث به موجب وصیت

بسیاری از افراد تصور می‌کنند که می‌توانند با تنظیم یک وصیت نامه یک یا چند نفر از ورثه خود را از ارث محروم نمایند. برای مثال، پدری که صاحب سه فرزند است و با دو نفر از فرزندانش به اختلاف برخورده است تصور می‌کند که می‌تواند در وصیت نامه خود تمام اموالش را به یکی از فرزندانش انتقال داده و دو فرزند دیگر را به طور کلی از ارث محروم نماید.

اما بایستی توجه داشت که احکام مربوط به ارث از جمله قواعد آمره است و هیچ کس نمی‌تواند بر خلاف آن حکم نماید. این مسئله حتی در ماده 837 قانون مدنی نیز مورد تصریح قرار گرفته است. بنابراین محروم کردن وراث از ارث به موجب وصیت ممکن نیست. موصی صرفاً می‌تواند تا سقف ثلث اموال خود را به موجب وصیت به دیگری انتقال دهد و مابقی اموال طبق احکام ارث در بین ورثه تقسیم می‌شود. چنانچه شخصی قصد محروم کردن وراث خود از ارث را داشته باشد، صرفاً می‌تواند با وصیت کردن ثلث اموال خود به نفع شخص دیگری از سهم‌الارث وراث خود به صورت جزئی بکاهد.

حدود مسئولیت وصی

وصی وصیت عهدی موظف است که در حدود وصیت نامه عمل کرده و همواره خواسته و نظر موصی را رعایت نماید. چنانچه وصی مسئول مدیریت و نگهداری اموال باشد، نسبت به اموالی که در دست دارد امین محسوب شده و ید امانی دارد. بدین معنی که در صورت تضییع اموال مسئولیتی متوجه وصی نخواهد بود. البته اگر تضییع اموال به علت تعدی و تفریط وصی رخ داده باشد، ید امانی وی تبدیل به ید ضمانی شده و موظف به جبران خسارت می‌باشد.

تعیین ناظر بر وصی

موصی در زمان انشای وصیت عهدی می‌تواند یک نفر را به عنوان ناظر تعیین نماید تا نسبت به اعمال و اقدامات وصی نظارت داشته باشد. موصی می‌تواند کیفیت و چگونگی نظارت ناظر بر وصی را نیز تعیین نماید. چنانچه این موضوع در وصیت نامه مورد توجه قرار نگرفته باشد، ناظر بایستی بر حسب متعارف بر اعمال وصی نظارت نماید.

رجوع از وصیت

طبیعی است که هر فردی در طول زندگی خود تصمیمات مختلفی گرفته و پس از مدتی تصمیم خود را تغییر دهد. این موضوع در خصوص وصیت افراد نیز صدق می‌کند. ممکن است فرد در هر زمانی با توجه به اوضاع و احوال موجود تصمیمات متفاوتی برای زمان پس از فوت خود اتخاذ نماید. به همین خاطر، موصی تا پیش از فوت خود در هر زمانی می‌تواند از وصیت خویش رجوع نماید.

حتی در شرایطی که موصی اقدام به انشای وصیت تملیکی کرده و موصی‌له نیز آن را قبول و موصی‌به را قبض نموده باشد، همچنان موصی می‌تواند از وصیت خود رجوع کرده و با دریافت مال خود به نحو دیگری درباره آن تصمیم‌گیری نماید. به همین خاطر، در صورت وجود دو یا چند وصیت نامه معارض از فرد متوفی آخرین وصیت نامه ملاک عمل قرار گرفته و تنظیم هر وصیت نامه موجب ابطال وصیت‌نامه‌های پیشین می‌شود.

شما می‌توانید نمونه سند رجوع از وصیت در دفترخانه اسناد رسمی را از اینجا دریافت نمایید.

اشکال تنظیم وصیت (انواع وصیت نامه)

هر شخصی می‌تواند به چهار شکل متفاوت اقدام به تنظیم وصیت نامه نماید. اشکال مختلف تنظیم وصیت نامه عبارتند از:

1 . وصیت نامه شفاهی

ممکن است موصی وصیت خود را به صورت شفاهی نزد ورثه یا اشخاص دیگری بازگو نماید. از نظر اخلاقی و شرعی عمل به چنین وصیتی واجب است، اما قدرت اثباتی این نوع وصیت در دادگاه بسیار پایین است. قانون امور حسبی این وصیت نامه شفاهی را در برخی شرایط اضطراری مانند جنگ به رسمیت شناخته است. این نوع وصیت زمانی اعتبار می‌یابد که وصیت نزد دو شاهد بیان شده و بلافاصله مفاد وصیت با ذکر دقیق تاریخ نوشته شده و به امضای شهود برسد. علاوه بر این، ماده 291 قانون امور حسبی نیز وصیت شفاهی را به شرط تأیید و تنفیذ افراد ذینفع در ترکه، از جمله ورثه، طلبکاران و غیره، صحیح و قابل اجرا دانسته است.

2 . وصیت نامه کتبی

ارزش اثباتی وصیت نامه کتبی بسیار بیشتر از وصیت نامه شفاهی است. به همین خاطر توصیه می‌شود که حتی‌الامکان افراد وصیت نامه خود را به صورت کتبی تنظیم نمایند. افراد می‌توانند وصیت نامه کتبی را به یکی از سه شکل زیر تنظیم نمایند:

الف) وصیت نامه رسمی (محضری)

یکی از معتبرترین انواع وصیت نامه کتبی، وصیت نامه رسمی است. به موجب ماده 277 قانون امور حسبی این نوع وصیت نامه در دفاتر اسناد رسمی ثبت و تنظیم شده و نوعی سند رسمی محسوب می‌شود. در نتیجه، اعتبار وصیت نامه رسمی همان اعتبار اسناد رسمی است. هر شخصی با مراجعه به دفاتر اسناد رسمی و پرداخت حق‌الثبت مشخص می‌تواند وصیت نامه رسمی تنظیم نماید.

ب) وصیت نامه خودنوشت (دست‌نویس)

در بسیاری از موارد موصی بدون مراجعه به دفتر اسناد رسمی و به صورت شخصی اقدام به تنظیم وصیت نامه می‌نماید. این نوع وصیت نامه، وصیت نامه خودنوشت یا دست‌نویس نامیده می‌شود و زمانی معتبر است که تماماً به دست خط موصی تنظیم شده باشد، به امضای وی رسیده باشد و دارای تاریخ دقیق روز و ماه و سال باشد. اعتبار وصیت نامه خودنوشت نسبت به دیگر انواع وصیت نامه‌های کتبی کمتر است.

ج) وصیت نامه سرّی

وصیت نامه سرّی وصیت نامه‌ای است که به امضاء و لاک و مُهر موصی رسیده و نزد اداره ثبت محل اقامت موصی یا هر محل دیگری به امانت گذاشته شده است. وصیت نامه سرّی ممکن است به دست خط هر کسی تنظیم شده باشد، اما ضروری است که امضای موصی در ذیل آن درج شده باشد و نزد اداره ثبت به صورت مهر و موم شده به امانت گذاشته شده باشد.

نمونه وصیت نامه شرعی و قانونی

بسم الله الرحمن الرحیم

اینجانب …………….. فرزند ……… به کد ملی ……… صادره از ……… ساکن ……… پس از اقرار به یگانگی و وحدانیت خداوند متعال و نبوت تمام پیامبران و خاتمیت حضرت محمد (ص) و امامت امامان دوازده‌گانه و عصمت و ولایت چهارده معصوم علیهم السلام و سایر عقاید دین اسلام، اصول و فروع آن، در حال صحت و سلامت، با اختیار و رضایت و بدون اکراه و اجبار و با حواس کامل در تاریخ …….. وصایای خود را به شرح ذیل مرقوم می‌دارم:

1 . توصیه‌های لازم درباره نحوه کفن و دفن و برگزاری مراسمات:

محل دفن و نحوه برگزاری مراسم تشییع: ………..

نحوه برگزاری مراسم‌های یادبود (سوم، هفتم، چهلم و سالگرد): ……….

محل تأمین هزینه‌های کفن و دفن و برگزاری مراسمات: ………

2 . ورثه اینجانب عبارتند از: ………….

3 . اموال و دارایی‌های اینجانب عبارتند از: ……….

4 . دیون اینجانب و امانت‌هایی که سایرین نزد من دارند (به همراه توضیحات لازم): ………..

5 . مطالبات اینجانب از سایرین و اسامی بدهکاران: ………..

اینجانب به موجب این وصیت نامه اعلام می‌نمایم که مالکیت قطعه زمین ……. واقع در …….. پس از فوت اینجانب به آقا / خانم ……….. انتقال یابد. با توجه به اینکه نامبرده شخص صغیر است و برای اداره اموال خود نیازمند داشتن قیم است. آقا / خانم ………. از طرف اینجانب موظف است تا زمین مذکور را تا زمان رسیدن نامبرده به سن 18 سالگی نگهداری کرده و در صورت لزوم این دارایی را در مسیری که به نفع نامبرده است مصروف دارد.

شخص بی‌سواد چگونه می‌تواند وصیت نامه تنظیم نماید؟

تنظیم وصیت نامه توسط اشخاص بی‌سواد یکی از مسائل چالش‌برانگیز است. این اشخاص در انشای وصیت شفاهی با چالشی روبه‌رو نیستند، اما انشای وصیت کتبی از سوی اشخاص بی‌سواد با چالش همراه است.

طبق نکاتی که در خصوص انواع روش‌های تنظیم وصیت نامه بیان شد، وصیت‌نامه خودنوشت بایستی تماماً به دست‌خط شخص موصی تنظیم شده باشند. به همین خاطر، اشخاص بی‌سواد قادر به تنظیم وصیت‌نامه خودنوشت نیستند. از طرف دیگر، ماده 280 قانون امور حسبی صراحتاً اشخاص بی‌سواد را از تنظیم وصیت نامه سرّی منع نموده است. با این اوصاف، اشخاص بی‌سواد وصیت نامه کتبی را تنها به صورت رسمی و در دفاتر اسناد رسمی می‌توانند تنظیم نمایند.

نقش وکیل در تنظیم وصیت نامه و دعاوی مرتبط با آن

هر شخصی با تنظیم یک وصیت نامه قانونی و اصولی از وقوع اختلافات در میان بازماندگان خود برای زمان پس از مرگش پیشگیری می‌نماید. به همین خاطر، ضروری است که افراد در طول دوران حیات خود اقدام به تنظیم وصیت نامه نمایند. به این منظور، ضروری است که شخص پیش از اقدام به تنیم وصیت مشورت و راهنمایی‌های لازم را از یک وکیل متخصص دریافت کرده و با کمک ایشان اقدام به تنظیم یک وصیت نامه صحیح و اصولی نماید.

در برخی موارد نیز ورثه یا دیگر اشخاص ذینفع در ترکه نسبت به صحت وصیت نامه معترض شده و مدعی ابطال این وصیت نامه می‌شوند. چنانچه هر شخصی نسبت به صحت وصیت نامه معترض باشد، بایستی ادعای خود را در دادگاه مطرح کرده و ادله لازم برای اثبات وصیت نامه مذکور را ارائه نماید. به این منظور، ضروری است که شخص خواهان ادعای خود را با همراهی یک وکیل متخصص در دادگاه مطرح نماید تا بتواند دلایل کافی را جهت ابطال وصیت نامه به دادگاه ارائه دهد.

نتیجه‌گیری

وصیت از جمله مسائل حقوقی است که تمام افراد جامعه با آن روبه‌رو شده و ضروری است که اطلاعات کافی در این خصوص داشته باشند. افراد به موجب وصیت نسبت به مسائل مختلفی برای زمان پس از فوت خود تعیین تکلیف می‌نمایند. به طور کلی، وصیت به دو نوع عهدی و تملیکی تقسیم شده و هر فرد وصیت خود را به یکی از دو شکل فوق می‌تواند انشاء نماید. افراد به موجب وصیت عهدی انجام امور مختلفی مانند اداره اموال یا نگهداری از فرزندانشان را برای زمان پس از مرگ خود به شخص یا اشخاص دیگری می‌سپارند. اما به موجب وصیت تملیکی بخشی از اموال خود را برای زمان پس از فوت خود به صورت رایگان به دیگری تملیک می‌نمایند.

موصی موظف است در انشای هر یک از انواع این وصیت‌ها نکات لازم مانند رعایت حد نصاب وصیت تملیکی یا عدم وصیت به انجام امور نامشروع را رعایت نماید تا وصیت وی قابلیت اجرایی پیدا کرده و با ضمانت اجرای ابطال روبه‌رو نشود. بهتر است که افراد وصیت خود را به صورت کتبی در یکی از قالب‌های وصیت رسمی، خودنوشت یا سرّی به شرحی که در این مقاله توضیح داده شد تنظیم نمایند.

وکیل سوال – مرجع تخصصی مشاوره و خدمات حقوقی

وکیل سوال یک پلتفرم تخصصی در حوزه مشاوره و خدمات حقوقی است که تحت مدیریت خانم ام‌البنین تنکابنی رضایی فعالیت می‌کند. هدف ما ارائه اطلاعات حقوقی دقیق و ارائه خدمات تخصصی وکالت در زمینه‌های مختلف، از جمله دعاوی کیفری و حقوقی، امور قراردادی، جرایم سایبری، دعاوی ارزی و مالی، وکالت در امور ثبتی و ملکی است.

اگر به دنبال تنظیم وکالت‌نامه‌ای جامع و بی‌نقص هستید، وکیل سوال با دانش تخصصی و تجربه حقوقی گسترده، همراه شما خواهد بود.

همین حالا مشاوره بگیرید و وکالت‌نامه‌ای مطمئن تنظیم کنید!