پیشرفت تکنولوژی و استفاده از فناوریهای نوین موجب تغییر در بسیاری از مفاهیم یا شکلگیری مفاهیم جدیدی در دنیای پیرامون ما شده است. ارزهای دیجیتال از جمله مفاهیم نوظهور دنیای امروز است که در سالهای اخیر محبوبیت بسیار زیادی در بین افراد پیدا کرده است. در حال حاضر، افراد بسیاری تمام یا بخشی از داراییهای خود را تبدیل به ارز دیجیتال یا رمز ارز کرده و از آن نگهداری مینمایند.
با این حال، نگهداری از ارزهای دیجیتال نیز مانند داراییهای عینی و ملموس مسئله مهمی است که همواره مورد توجه دارندگان رمز ارز قرار دارد. چرا که به موازات گسترش استفاده از ارزهای دیجیتال، روشهای مختلفی نیز برای سرقت یا کلاهبرداری این اموال پدید آمده و سرمایهگذاران را مورد تهدید قرار داده است. در این راستا، پلیس فتا یا پلیس فضای تولید و تبادل اطلاعات در ایران نقش قابل توجهی در پیشگیری و مقابله با جرایم مرتبط با ارزهای دیجیتال دارد که در ادامه به بررسی آنها خواهیم پرداخت.
همانطور که پیشتر اشاره شد، گسترش استفاده از اینترنت و فناوریهای نوین موجب ایجاد تغییر در مفاهیم بسیاری شده است. در گذشته، تنها داراییهای عینی و ملموس مانند املاک، جواهرات و غیره برای افراد قابل تصور بوده. اما امروزه شکل جدیدی از داراییها تحت عنوان ارزهای دیجیتال موضوعیت یافته است که علیرغم داشتن ارزش اقتصادی بالا، فاقد هرگونه وجود عینی و ملموس هستند.
ارزهای دیجیتال، رمز ارز یا cryptocurrency نوعی دارایی دیجیتال محسوب میشود که بر بستر تکنولوژی بلاکچین ایجاد میشود. علیرغم ارزش اقتصادی قابل توجه ارزهای دیجیتال، این اموال تحت نظارت دولتها یا بانکهای مرکزی نبوده و در بستر تکنولوژی بلاکچین ایجاد، ثبت و مورد معامله قرار میگیرند. در حال حاضر اقسام مختلفی از ارزهای دیجیتال از جمله بیت کوین، تتر، اتریوم و غیره در بین مردم رواج یافته و مورد معامله قرار میگیرند.
ماهیت و نحوه ارتکاب جرایم سایبری یا جرایم ارتکابی در بستر اینترنت با هیچ یک از جرایم سنتی مانند سرقت، جعل و غیره قابل مقایسه نیست. به همین خاطر، پیشگیری، مقابله و تعقیب و پیگیری این جرایم ارتکابی نیازمند داشتن تخصص و ابزارهای کافی برای کشف و مقابله با آنهاست. به همین منظور، از بهمن سال 1389 به دستور فرماندهی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران، پلیس فضای تولید و تبادل اطلاعات با نام اختصاری پلیس فتا تأسیس شده و شروع به کار نموده است. در حال حاضر، پلیس فتا به عنوان یک نهاد تخصصی با استفاده از ابزارها و امکاناتی که در اختیار دارد، به پیشگیری، مقابله و تعقیب و پیگیری جرایم سایبری مشغول است.
با توجه به اینکه جرایم حوزه ارزهای دیجیتال مانند سرقت ارز دیجیتال، کلاهبرداری عاشقانه ارز دیجیتال، هک استخرهای استخراج رمز ارز و غیره نیز در بستر اینترنت و با استفاده از فناوریهای نوین وقوع مییابند؛ برای کشف و پیگیری آنها نیاز به تخصص کافی و ابزارهای ویژهای است که پلیس فتا آنها را در اختیار دارد. از این رو، پلیس فتا در حوزه پیشگیری، مقابله و تعقیب و پیگیری جرایم حوزه ارزهای دیجیتال نقش قابل توجهی دارد.
در حال حاضر، در کشور ما پلیس فتا به عنوان یک نهاد تخصصی فعال در حوزه ارزهای دیجیتال و پیشگیری، مقابله، تعقیب و پیگیری جرایم این حوزه شناخته میشود. در این راستا، پلیس فتا در زمینههای زیر نقشآفرینی مؤثری دارد:
پلیس فتا وظیفه نظارت بر فعالیتهای مرتبط با ارزهای دیجیتال را بر عهده دارد. این نهاد با همکاری سایر سازمانهای دولتی و بینالمللی، در تنظیم مقررات و سیاستگذاریهای لازم برای جلوگیری از سوءاستفاده از ارزهای دیجیتال نقشآفرینی میکند. این مقررات شامل قوانین مرتبط با تراکنشهای مالی، احراز هویت کاربران و مبارزه با پولشویی است.
یکی از وظایف اصلی پلیس فتا، پیشگیری از وقوع جرایم سایبری است. این نهاد با آگاهیرسانی به عموم مردم و آموزشهای تخصصی به کاربران و شرکتهای فعال در حوزه ارزهای دیجیتال، تلاش میکند سطح آگاهی عمومی را بالا ببرد و از وقوع جرایم جلوگیری کند.
پلیس فتا در راستای نظارت بر فضای مجازی و حفط امنیت سایبری با استفاده از تکنیکهای پیشرفته تحلیل داده و فناوریهای نوین تلاش میکند تا نسبت به تراکنشهای ارزهای دیجیتال نظارت دائمی داشته باشد. رصد و نظارت دائم این فعالیتها موجب میشود تا هرگونه فعالیت مشکوک شناسایی شده و از وقوع جرایم حوزه رمز ارز و ورود ضرر مالی به سرمایهگذاران پیشگیری شود.
پلیس فتا با استفاده از فناوریهای پیشرفته، به شناسایی و کشف جرایم مرتبط با ارزهای دیجیتال میپردازد. این نهاد با همکاری با سایر سازمانهای دولتی و بینالمللی، شبکههای جرایم سایبری را شناسایی و با آنها برخورد میکند. همچنین، پلیس فتا از طریق رصد و تحلیل تراکنشهای مالی مشکوک، به دنبال کشف موارد پولشویی و تأمین مالی تروریسم است.
پلیس فتا از جمله ارگانهای زیر مجموعه دادگستری نیست و به عنوان بخشی از نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران شناخته میشود. با این حال، به ترتیب زیر در کشف و رسیدگی به جرایم حوزه ارزهای دیجیتال نقش مؤثری ایفاء مینماید:
نقش اصلی پلیس فتا در رسیدگی به جرایم حوزه ارزهای دیجیتال، مربوط به کشف این جرایم است. در واقع، پلیس فتا از طریق نظارت بر تراکنشهای ارزهای دیجیتال یا طرح شکایت و ارسال گزارش از سوی سرمایهگذاران از وقوع جرایم حوزه رمز ارز آگاه شده و به پیگیری آن میپردازد.
صرف نظر از نحوه کشف جرایم، پلیس فتا پس از آگاهی از این موضوع به مقابله و توقف جرم ارتکابی پرداخته و تحقیقات لازم در این زمینه را برای شناسایی عاملان اصلی جرم ارتکابی انجام میدهد.
پلیس فتا پس از کشف جرایم حوزه ارزهای دیجیتال و شناسایی عاملان اصلی این جرایم، تحقیقات لازم را انجام داده و پس از تکمیل پرونده، آن را به مراجع قضایی مربوطه ارجاع میدهد. چرا که پلیس فتا صلاحیت تصمیمگیری و صدور حکم در این زمینه را نداشته و این موضوع در صلاحیت اختصاصی مراجع قضایی قرار دارد.
دادسرای ویژه رسیدگی به جرایم رایانهای و دادگاه کیفری به عنوان مراجع قضایی صالح به رسیدگی به جرایم حوزه ارزهای دیجیتال شناخته میشوند. در همین راستا، پلیس فتا در خصوص کشف و پیگیری جرایم حوزه رمز ارز با این مراجع همکاریهای لازم را دارد.
علیرغم آن که پلیس فتا به عنوان یک نهاد متخصص در حوزه پیگیری و مقابله با جرایم حوزه ارز دیجیتال شناخته میشود، اما ویژگیها و ماهیت پیچیده جرایم این حوزه موجب شده است تا حتی پلیس فتا نیز در مواجهه با جرایم حوزه ارزهای دیجیتال با چالشهای مختلفی روبهرو بشود. از جمله این چالشها میتوان به موارد زیر اشاره نمود:
یکی از بزرگترین چالشهای پلیس فتا در مواجهه با جرایم حوزه ارزهای دیجیتال، پیچیدگی فناوریهای مرتبط با آنها است. فناوری بلاکچین و رمزارزها به دلیل غیرمتمرکز بودن و استفاده از رمزنگاری پیشرفته، کار شناسایی و ردیابی تراکنشها را برای نیروهای پلیس دشوار میکند.
ناشناس بودن کاربران در تراکنشهای ارز دیجیتال، یکی دیگر از چالشهای پلیس فتا است. این ویژگی باعث میشود که پیگیری و شناسایی مجرمان سایبری که از ارزهای دیجیتال برای انجام فعالیتهای غیرقانونی استفاده میکنند، دشوار شود.
حوزه ارزهای دیجیتال با سرعت بسیار بالایی در حال تغییر و نوآوری است. این مسئله نیازمند بهروزرسانی مداوم دانش و فناوریهای پلیس فتا است تا بتواند همگام با تغییرات پیش برود و به مقابله با جرایم جدید بپردازد.
جرایم سایبری و به ویژه جرایم مرتبط با ارزهای دیجیتال اغلب دارای بُعد بینالمللی هستند. پلیس فتا برای مقابله موثر با این جرایم نیازمند همکاری و تبادل اطلاعات با نهادهای بینالمللی و پلیسهای سایر کشورها است. اما تفاوتهای قانونی و سیاستهای مختلف کشورها، این همکاریها را پیچیده میکند.
وقوع هر یک از جرایم حوزه ارزهای دیجیتال موجب ورود ضرر مالی قابل توجهی به شخص سرمایهگذار میشود. چه بسا که این شخص در اثر وقوع این جرم تمام یا بخش قابل توجهی از دارایی خود را از دست بدهد. پس طبیعی است که شخص زیاندیده به دنبال راه چارهای برای یافتن مرتکب و بازیابی دارایی از دست رفته خود برمیآید.
در چنین وضعیتی، ممکن است که شخص زیاندیده سردرگم شده و نتواند بهترین راه را برای پیگیری حقوقی این موضوع تشخیص دهد. در این موقعیت، اهمیت حضور یک وکیل متخصص به خوبی احساس میشود. شخص زیاندیده با دریافت مشاوره از یک وکیل متخصص و یا اعطای وکالت به او میتواند کلیه مراحل قانونی برای پیگیری جرم ارتکابی و بازیابی داراییهای دیجیتال خود را انجام دهد. شخص زیاندیده با همراهی یک وکیل متخصص میتواند با اطمینان کامل مسیر قانونی برای تعقیب جرم ارتکابی در پلیس فتا و حتی مراجع دادگستری، چون دادسرا و دادگاه را دنبال نماید.
شناسایی، مقابله، تعقیب و پیگیری جرایم حوزه ارزهای دیجیتال به علت نوین و ناشناخته بودن این جرایم امری دشوار و تخصصی است. به همین خاطر، در کشور ما پلیس فضای تولید و تبادل اطلاعات یا پلیس فتا به عنوان یک نهاد تخصصی برای پیگیری چنین اموری تأسیس شده است.
پلیس فتا از جمله ارگانهای زیر مجموعه نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران به شمار میرود که با در اختیار داشتن ابزارها و امکانات کافی و بهرهمندی از نیروهای متخصص در زمینه مقابله، تعقیب و پیگیری جرایم ارتکابی در بستر اینترنت، همچون جرایم حوزه ارزهای دیجیتال، فعالیت دارد. این نهاد در راستای همکاری با مراجع دادگستری کمک قابل توجهی به شناسایی و پیگیری حقوقی مجرمین فعال در حوزه رمز ارزها مینماید. به نحوی که زیاندیدگان جرایم مربوط به رمز ارزها میتوانند با طرح شکایت یا اعلام گزارش به پلیس فتا خواستار تعقیب و پیگیری جرایم ارتکابی شده و پس از آن میتوانند این موضوع را از طریق مراجع قضایی پیگیری نمایند.
در هر مرحله از فرآیندهای حقوقی و قضایی، چه در زمینه دعاوی ملکی، خانوادگی، کیفری، قراردادها، امور مالی، سایبری یا سایر موضوعات حقوقی، «وکیل سوال» با مدیریت مستقیم وکیل امالبنین تنکابنی رضایی و بهرهمندی از تیمی متشکل از وکلای مجرب و متخصص، آماده ارائه مشاورههای دقیق، تحلیلهای تخصصی و خدمات جامع حقوقی به شما میباشد. هدف ما فراهم آوردن بهترین راهکارهای قانونی متناسب با شرایط شما و حمایت همهجانبه از حقوق و منافع شما در تمامی مراحل پرونده است. با انتخاب «وکیل سوال» میتوانید اطمینان داشته باشید که پروندهتان با تعهد، دانش بهروز و تجربه عملی بالا پیگیری خواهد شد تا بهترین نتیجه ممکن حاصل گردد. جهت دریافت مشاوره تخصصی، تحلیل پرونده و آغاز فرایند حقوقی خود، همین حالا از طریق صفحه تماس با ما اقدام نمایید. تیم «وکیل سوال» همراه و پشتیبان شما در مسیر احقاق حق خواهد بود.
پلیس فتا یکی از بخشهای تخصصی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران به شمار میآید که از بهمن ماه 1389 تأسیس شده و شروع به کار نموده است.
پلیس فتا با در دست داشتن ابزارها و امکانات لازم و بهرهمندی از نیروهای متخصص میتواند علیرغم دشواریهای مربوط به کشف و شناسایی مرتکبین جرایم حوزه رمز ارزها، آنها را شناسایی کرده و برای تصمیمگیری و صدور حکم در خصوص جرم ارتکابی به مراجع قضایی ارجاع دهد.
پلیس فتا معمولاً از یکی از دو طریق زیر از وقوع جرایم حوزه رمز ارزها آگاهی یافته و به تعقیب و پیگیری آنها میپردازد. این روشها عبارتند از: 1 . شناسایی فعالیتهای مجرمانه از طریق رصد و نظارت بر فضای مجازی 2 . طرح شکایت یا ارائه گزارش از سوی کاربران
رسیدگی به جرایم حوزه ارزهای دیجیتال و صدور حکم در خصوص آنها در صلاحیت اختصاصی دادگاهها (مراجع قضایی) است. با این حال، دادگاه برای صدور حکم نیاز به اطلاعات کافی در خصوص جرم ارتکابی و شناسایی عاملان اصلی آن را دارد. پلیس فتا در زمینه کشف این جرایم و شناسایی عاملان اصلی آنها فعالیت داشته و اطلاعات لازم در این خصوص را در اختیار دادسرا و دادگاه قرار میدهد.
از جمله چالشهایی که پلیس فتا در فرایند تعقیب و پیگیری جرایم حوزه ارزهای دیجیتال با آنها روبهروست، عبارتند از: پیچیدگی فناوری، ناشناس بودن کاربران، سرعت تغییرات و نوآوریها و همکاریهای بینالمللی.
وکیل سوال یک پلتفرم آنلاین است که با هدف ارائه خدمات حقوقی به زبان ساده و قابلفهم برای همه راهاندازی شده است. این سایت تحت مدیریت امالبنین تنکابنی رضایی، وکیل پایه یک دادگستری، فعالیت میکند و تلاش میکند تا مسیر حل مشکلات حقوقی را برای کاربران آسانتر کند.
۰۹۰۱۲۲۲۵۳۶۹
info@vakilsoal.com
تهران، سعادت آباد، خیابان علامه طباطبایی جنوبی، کوچه ۴۲، پلاک ۴ (ساختمان فرهنگ)، طبقه دوم واحد ۲۶
نظرات کاربران